Waar:
BOVAGhuis te Bunnik
Ontvangst:
14.30
Einde:
17.30
Inclusief:
borrel & BBQ
Dagvoorzitter:
Donatello Piras
Prijs:
€ 75 (aspirant)leden; € 125 niet-leden
22 Juni 2016
2 PE punten

Finance in the lead or obsolete?

De RC als informatie-ninja en storyteller

(bekijk hier de foto's van het event)

Op het VRC Midzomer Event van 2016 stond de toekomst van ons vak centraal. Het thema was ‘Finance in the lead or obsolete? Debat over de grenzen van de financiële functie’. Een belangrijk thema in een wereld van big data en transparantie. Hoe ‘future proof’ zijn wij eigenlijk?

Woensdagmiddag 22 juni 2016 meld ik me in het BOVAGhuis in Bunnik. Het thema van deze dag spreekt me aan, want ik maak me soms zorgen over mijn positie.

Jarenlang was ik de financiële steunpilaar van onze organisatie. Ik was het maatje van de CEO en mijn calculaties vormden de basis voor alle strategische besluiten. Maar de laatste tijd worden steeds meer besluiten genomen op basis van cijfermatige input van data-analisten, communitymanagers en benefit reporters. Als ik kritische vragen stel over validatie van al hun informatie, wordt me dat vaak niet in dank afgenomen. Natuurlijk wil ik vernieuwen – ik ben echt geen traditionele ‘bean counter’. Maar hoe kan ik als RC het cijfermatig geweten blijven te midden van een groeiende groep ‘gewetenloze’ dataspuiers? Hoe beweeg ik mee zonder in te boeten op mijn professionele principes? Of moet ik ervoor zorgen dat ik de regie krijg over al die data?

Tegenover elkaar

Bij ontvangst ontmoet ik een aantal studiegenoten. Leuk om weer even bij te praten. We lopen naar de zaal waar dagvoorzitter Donatello Piras (Nederlands Debat Instituut) zich aan ons voorstelt. Hij legt uit waarom de stoelen tegenover elkaar staan: we gaan een Lagerhuisdebat voeren over een aantal stellingen.

VRC-voorzitter Henri van Horn heet ons welkom. Vandaag gaan we in debat over de grenzen van de financiële functie. Want er speelt nogal wat rondom ons vak: uitbesteden van de financiële functie (of juist niet?), wegbezuinigen van controllersfuncties (trend of blijvend?) en opkomende beroepen als data-analist (wat zouden de RC-opleidingen hieraan moeten doen?). Jacques Vervuurt (commissie Events VRC) voegt daaraan toe: “Ik zou het mooi vinden als dit event je doet nadenken over je eigen functie. Als je eigen ideeën gestretcht worden door die van anderen.”

Verbale degens

Na een speeddate – het doel van elk VRC-event is ook om vakgenoten te leren kennen – licht Donatello Piras toe hoe een Lagerhuisdebat in zijn werk gaat. De rechterkant van de zaal is het eens met de stelling; de linkerkant is mordicus tegen. He standpunt is dus opgelegd en de eigen mening telt niet. Waar het om gaat, is de overtuigingskracht – de retorica. Hiervoor gebruikte Aristoteles drie middelen: ethos (geloofwaardigheid), pathos (vorm) en logos (inhoud). Eens kijken hoe een zaal met 70 RC’s die oud-Griekse principes invulling geeft. De twee ‘fronten’ staan letterlijk en figuurlijk lijnrecht tegenover elkaar. In het Britse Lagerhuis is de afstand tussen de beide zijden zo bemeten dat lijfelijk geweld kan worden voorkomen: iets meer dan twee zwaardlengten plus één voet. Maar wij zullen de degens vooral verbaal gaan kruisen; het moet wel gezellig blijven. Om orde te houden in de zaal, mogen we alleen ‘hear’ zeggen als we het eens zijn met een spreker, of juist ‘shame’ als dat niet het geval is.

De RC en data

Op het scherm verschijnt de eerste stelling: In de toekomst is de controller meer informatie-ninja dan financial. Frank Geelen MBA RC (Lead Partner Finance Transformation & CFO Program Deloitte The Netherlands) en Jasper de Wit RC (Corporate Controller Royal Haskoning DHV) zijn onze ‘front benchers’ en hebben al even over de stelling nagedacht. Frank neemt namens het ja-kamp het woord. “Een ninja was een Japanse strijder die op basis van superieure intelligentie opereerde. Hij kon mensen uitschakelen zonder dat het opviel. Ook als finance professional heb je een superieure intelligentie: wij zijn goed in vastleggen, consolideren en analyseren. Dat zouden we ook moeten toepassen op niet-financiële informatie, want dat is belangrijke stuurinformatie. Wij zijn de CIA van ons bedrijf.” Het betoog van Frank kan rekenen op de nodige ‘hears’ en ‘shames’.

Jasper de Wit neemt het woord namens de nee-kant. “De snelle ontwikkelingen in de wereld vragen om een betrouwbare, onafhankelijke partij die de processen goed beheerst: finance. Er komt steeds meer data. Finance moet dat begrijpen, maar er zeker niet de eigenaar van worden. Dus schoenmaker blijf bij je leest!” Ook Jasper krijgt bijval van zijn teamgenoten, waar de overkant diverse ‘shames’ laat horen.

Integrerend vermogen

Donatello geeft nu de Lagerhuisleden de gelegenheid te reageren. Jacques Vervuurt, in het voor-kamp zegt: “Integrated reporting betekent dat je ook over niet-financiële aspecten rapporteert. Je moet dus wel een informatie-ninja zijn om die rol goed te vervullen.” Aangevuld door een vakgenoot: “Big data kan een bedrijf heel veel opleveren, mits goed gebruikt. Als finance professionals hebben wij verstand van informatie en de interpretatie daarvan. Dus laten we niet stilstaan, maar ons verbreden en gebruikmaken van ons integrerend vermogen op het gebied van data.”

Grote broek

Daar is niet iedereen het mee eens. “Ik wil geen informatie-nerd zijn, maar een finance professional die zijn vak beheerst. Onze core business blijft te zorgen dat het onder de streep allemaal klopt. Dat is, met alles wat daarbij komt kijken, al complex genoeg.”

“Shareholders value is gebaseerd op euro’s en niet op bits en bites”, stelt een andere tegenstander. “Welnee”, zegt een voorstander, “daar zijn we allang voorbij. Data helpt ons juist om een integraal onderdeel te blijven van het bedrijf, een business partner.”

Frank Geelen voegt daaraan toe: “Durf door te stappen en je mening te geven. Lever dus niet alleen rapportages op, maar zorg ook voor duiding. En die is niet alleen gebaseerd op financiële cijfers, maar ook op andere interne en externe bronnen. Jasper de Wit is het daarmee eens, maar nuanceert: “De vraag is of je het ook allemaal naar je toe moet trekken. Ik vind dat je dan wel een heel grote broek aantrekt.”

De sfeer zit er goed in met zoveel vakgenoten die opstaan en vol overtuiging argumenteren – ook al is het niet per definitie hun eigen standpunt. Waarbij sommigen vooral voor de kracht van het inhoudelijke argument gaan, de logos, terwijl anderen met metaforen inspelen op de pathos (“een informatie-ninja is een nerd in een achterkamertje, terwijl je als financial een huisarts in de voorkamer wilt zijn”).

Storyteller

Nadat de kelen weer gesmeerd zijn in een korte pauze, krijgen we de tweede stelling voorgelegd: Iedere financial moet naast bean counter ook storyteller zijn.

De groepen zijn omgedraaid: wie net voor was, is nu tegen en andersom.

Chris van Overbeeke RA (oud CFO van SFX Europa en ID&T en eigenaar van ACERNUM Consulting) is de ‘front bencher’ van het voor-front. “Onze kwaliteit staat niet ter discussie, maar we moeten finance gaan verkopen aan het management. Storytelling is een manier om daaraan vorm te geven. Ik heb 15 jaar bij Aegon gewerkt en Kees Storm – een meester in storytelling – wist mensen te enthousiasmeren en de cijfers zodanig uit te leggen dat ook non-financials ze begrepen. Dat heeft veel bijgedragen aan zijn succes.” Chris haalt de Wet van Maier aan: succes = kwaliteit x acceptatie. “Met onze kwaliteit zit het wel goed, maar wat we kunnen verbeteren is de acceptatie. We moeten ons vak fatsoenlijk gaan verkopen.”

Sprookjes

Daar is Jos HuijbregtsRC (investeerder en onafhankelijk adviseur (Highland VP), aan de overkant, het uiteraard niet mee eens. Storytelling doet hem denken aan de verhaaltjes die hij aan zijn dochters vertelde over prinsen en feeën, en die altijd ‘happily ever after’ eindigden. “Zo willen wij als RC niet gezien worden. Wij hebben een complex vak en moeten helder kunnen zeggen hoe het zit. Wij weten hoe het zit met de bonen en gaan daarover geen sprookjes vertellen.” Waarop een vakgenoot zegt: “Bonen tellen is juist een perfecte manier om je kinderen in slaap te krijgen.”

Er volgt wederom een geanimeerd debat, waarbij de ‘hears’ en ‘shames’ niet van de lucht zijn. De voorstanders denken dat storytelling ons helpt om meer waarde toe te voegen richting non-financials; de tegenstanders houden niet van ‘praatjes’ en vinden dat wij vooral bij de essentie van het vak moeten blijven. Donatello vraagt de zaal welke vaardigheden een RC moet hebben om in de toekomst succesvol te zijn. Conclusie: de juistheid, tijdigheid en betrouwbaarheid van de informatie blijft voorop staan. Maar wat meer sociale vaardigheden kunnen zeker geen kwaad. Niet alleen om de cijfers te duiden aan non-financials, maar ook om te begrijpen wat anderen beweegt. Er is geen ‘shame’ te horen. Maar misschien komt dat omdat de borrel lonkt.

Lullenpot

Tot slot maakt Donatello de ‘eervolle vermeldingen’ van dit Lagerhuisdebat bekend. En de winnaar is Fred Vlotman, de welbespraakte emeritus hoogleraar management accounting van TIAS. Dat hij jarenlang ‘lullenpot’ heeft bedreven, zal zeker hebben bijgedragen aan zijn retorische vaardigheden. Hoe dan ook, de prijs is hem gegund.

Het officiële gedeelte zit erop. We praten lang verder op het terras, onder het genot van de borrel en barbecue. Het was weer een geslaagd VRC Midzomer Event.

Ontvang het laatste VRC nieuws. Geen spam maar alle updates die een RC niet mag missen.

We gebruiken cookies om onze site gebruiksvriendelijker te maken. Bezoekt u onze website, dan gaat u akkoord met deze cookies.