09 januari 2019

IFRS 17: Routekaart naar 2022

Dit artikel verscheen eerder in Eye on Finance magazine.

Het is vrijwel zeker dat de invoering van IFRS 17 met een jaar wordt verschoven naar 1 januari 2022. Welke stappen moeten er nog worden genomen en wat zijn de belangrijkste topics van discussie? Rob Gaillard (EY) in gesprek met EY associate partner Hans van der Veen.

Er is al bijna 20 jaar veel discussie over deze IFRS vernieuwing voor verzekeraars en dat is een teken dat er veel op het spel staat. Gaat het dan nu eindelijk echt gebeuren?
“Het is op dit moment vrijwel zeker dat de IASB de invoering van IFRS 17 een jaar opschuift. Er zijn 25 belangrijke punten op de agenda gezet van de IASB waarvan de verzekeringssector en andere stakeholders vinden dat er dringend aandacht nodig is. De IASB heeft vervolgens aangegeven dat zij naar pakweg zeven van deze 25 punten serieus gaat kijken. Een van die zeven is de timing van de invoering, en daarmee is de kans zeer groot dat de invoeringsdatum een jaar opschuift om, gegeven de onzekerheid rondom mogelijke aanpassingen, meer ruimte te creëren voor de intensieve voorbereiding die veel tijd vergt. Verdere vertraging lijkt nu echter uit den boze voor de IASB, gezien het stadium waarin we al zitten.”

Met welk perspectief kijkt de IASB naar de punten die door de sector zijn ingebracht?
“Met twee hoofdcriteria. Ten eerste met de vraag wat een voorgestelde wijziging betekent voor de informatiewaarde van de jaarrekening. De hoofddoelstelling van de herziening – beter inzicht in de performance van verzekeraars – mag daarbij niet uit het oog worden verloren. Ten tweede met de vraag wat een wijziging voor invloed heeft op de implementatie van projecten, dus of het niet te veel ingrijpt in lopende processen. De zeven punten die nu nader worden geanalyseerd zijn dan ook punten waar wat aan kan worden gedaan zonder dat dat heel veel invloed heeft op de algehele implementatie en de formuleringen in IFRS 17. Verder heeft de IASB ook aangegeven dat ze niet alleen naar de individuele punten gaan kijken maar ook naar de samenhang daartussen en dan als geheel een oordeel vellen of de voordelen van aanpassing opwegen tegen de nadelen.”

Wat zijn belangrijke punten die niet op de lijst met zeven punten zijn terechtgekomen en waar verzekeraars dus niet hun zin lijken te krijgen?
“Een daarvan is het aggregatieniveau waarop je verzekeringscontracten moet behandelen,  onder meer de eis om naar ‘cohorten' van de in een jaar afgesloten verzekeringscontracten te kijken. Veel verzekeraars zijn van mening dat dat erg veel werk oplevert en ook de business niet goed weergeeft. De IASB staat op het standpunt dat dit nodig is om goed inzicht te krijgen in hoe de winst zich over periodes ontwikkelt. Een ander punt gaat over hoe je in de waarderingsmodellen omgaat met premieontvangsten. Verzekeraars zijn in hun modellen gewend om dat te doen op basis van het verwachte moment van ontvangst, IFRS 17 eist dat het gaat om het werkelijke moment (cash). Ook daar lijkt de IASB voet bij stuk te houden, dus verzekeraars zullen moeten nagaan wat dit praktisch voor hun betekent.”

Dan het goede nieuws: wat zijn belangrijke punten waar wel een gerede kans is dat de IASB de sector nog tegemoet komt?
“Ik pak er twee uit. Ten eerste de presentatie van verzekeringscontracten op de balans. Daar speelt een aggregatievraagstuk voor contracten waar geen sprake is van een verplichting maar een vordering. De IASB wil dat op een tamelijk gedetailleerd niveau uit elkaar trekken en dan voor dergelijke portefeuilles de verplichting en de vordering op de balans laten zien. Links en rechts op de balans dus. De sector wil de presentatie op een hoger niveau beoordelen zodat er vaak alleen maar een verplichting zichtbaar is. De IASB lijkt daar wel voor open te staan. Een minstens even belangrijk punt is hoe om te gaan met herverzekeringscontracten. Daar kun je volgens IFRS 17 bij afsluiting nooit verlies of winst op nemen en dat is niet consistent met de onderliggende polissen waarvoor je die herverzekering afsluit. Dat kan ertoe leiden dat je verliezen moet tonen op polissen die je hebt herverzekerd. Dat staat dan in contrast met de economische realiteit. Ook daar is de verwachting dat de IASB zal gaan bewegen.”

Wat verwacht je ten aanzien van IFRS 9?
“Nog even afgezien van de zeven genoemde punten is er een ander belangrijk punt in samenhang met het verwachte uitstel. Als IFRS 17 wordt uitgesteld en IFRS 9 niet, dan ontstaat er een wat merkwaardige situatie. Verzekeraars gaan dan in 2021 belangrijke wijzigingen doorvoeren in de waardering van financiële instrumenten en dat pas een jaar later doen voor verzekeringscontracten. Daarom stelt de IASB voor om IFRS 9 ook een jaar uit te stellen voor verzekeraars.”

Nadat de IASB de laatste wijzigingen heeft doorgevoerd moet de standaard nog worden goedgekeurd door de Europese Unie. Is dat een puur formele stap of kunnen we daar ook nog inhoudelijk debat verwachten met mogelijke aanpassingen tot gevolg?
“Het zal waarschijnlijk geen hamerstuk worden. Omdat het gaat om een ingrijpende verandering, maar ook omdat de verzekeringssector een belangrijke speler is binnen de financiële sector. Het wordt interessant om te zien hoe de Europese Unie gaat reageren op de huidige ontwikkelingen, waaronder het uitstel van 1 jaar.”

En daarna? Breekt er dan echt rust aan?
“Na de aanstaande wijzigingen is het niet de verwachting dat de IASB nog verder aan het ontwerp van IFRS 17 zal sleutelen. Er zal wel regulier onderhoud plaatsvinden na implementatie, onder meer naar aanleiding van ervaringen in de praktijk. Dus het is maar wat je onder ‘rust’ verstaat. ”

Hans van der Veen
Associate partner vaktechniek EY Financial Services
T +31 (0)88 407 08 00
E hans.van.der.veen@nl.ey.com

Zoek een RC