05 februari 2019

Wat is de invloed van innovatie op de Finance functie?

De Vereniging van Registercontrollers (VRC) en Yacht sloegen onlangs de handen ineen voor een event bij Yacht over de invloed van innovatie op de financiële functie . Professor Frank Verbeeten MBA van de Universiteit van Amsterdam gaf aan: “bij het voorbereiden van een implementatie van een innovatie neemt de weerstand toe omdat mensen beseffen dat ze ook zelf moeten veranderen”. Drs. Martijn Willems RC (Director Control & Analytics bij Rituals Cosmetics Enterprise) gaf hierna een presentatie over innovatie en control bij Rituals. 

Professor Frank Verbeeten sprak over innovatie, standaardisatie en de financiële functie in de zeer nabije toekomst: Robotics, Analytics en Artificial Intelligence (AI) spelen hierbij een rol. Over welke competenties dient een finance professional dan te beschikken? Innovatie kan gaan over een nieuw product, dienst,  procestechnologie, structuur of administratief systeem/module. Innovatie kent ook twee kanten: enerzijds de technologie, meestal gerelateerd aan het primaire proces, anderzijds raakt het meestal ook de organisatiestructuur en administratieve processen. ‘It’s a VUCA-world’. Volatile, Uncertain, Complex and Ambigious. De invloed van technologie op ondernemingen is groot en het digitale tijdperk is in volle gang.

De rol van de CFO is hierbij van groot belang. Is hij een echte ‘kill switch’ of juist de ‘guardian of innovation’? Uit een gehouden enquête blijkt dat bedrijven nog een weg te gaan hebben op het gebied van standaardiseren van hun processen en een gezamenlijk gedefinieerde datacollectie. Je ziet ook steeds meer nieuwe organisatiestructuren ontstaan. Het traditionele hiërarchische model dat de CFO’s van de divisie rapporteren aan de CFO aan de top wordt soms gewijzigd door de introductie van een Shared Service Center (SSC), bijvoorbeeld op divisieniveau waarbij zo’n divisie-SSC rechtstreeks rapporteert aan de CFO aan de top. In zo’n SSC worden de standaardprocessen ondergebracht. Veelal zijn dat de transactionele processen zoals Accounts payable en Payroll. Financial planning and analysis wordt  tot op heden weinig ondergebracht binnen een SSC. Wat we ook constateren is de trend om activiteiten over te brengen naar lage lonen landen. Dit werkt overigens niet altijd even succesvol.

44% van de financiële functie houdt zich op dit moment bezig met Accounting. 25% met Management & control. Slechts 6% houdt zich bezig met Business Intelligence. Wanneer je kijkt naar de inrichting van de finance kolom, is te constateren dat in totaal de omvang van de finance kolom afneemt in de periode van 2016 naar 2020. Daarnaast vindt een verschuiving plaats: richting 2020 groeit binnen de financiële functie de omvang van de rol van business partner en daalt de omvang van de functional en transactional business.

Wanneer we kijken naar Robotics, Analytics en AI binnen de financiële functie zien we echter ook dat de stappen niet zo snel gaan als de verhalen doen geloven. Ongeveer 25% van de organisaties hebben al stappen gezet op het gebied van Data analytics en hebben dit ook enigszins geïmplementeerd.  Machine learning/AI is bij de meeste organisaties nog niet overwogen. Ruim 60% heeft ook Processmining of Robot Process Automation (RPA) nog niet overwogen. Blockchain, de grote hype, is weliswaar bij meer dan 30% van de organisaties overwogen, maar daar wordt niet verder aan gewerkt. We constateren uit enquêtes dat er wel een grote sprong voorzien wordt in robotisering tussen nu en 3 jaar. Er blijkt echter wel een groot verschil te zitten tussen hetgeen voorzien wordt versus hetgeen daadwerkelijk in die snelheid geïmplementeerd wordt.

In de laboratoria zijn de ontwikkelingen op het gebied van robotisering gigantisch. We gaan hier van Machine learning, naar Image processing naar Natural language processing. Zijn robots de controller nieuwe stijl? Door middel van Power BI en Tableau zijn inmiddels de meest prachtige dashboards te genereren uit datawarehouses. Hierbij zijn diverse systemen aan elkaar gekoppeld.

Al die veranderingen op kortere of op langere termijn vereisen andere competenties van de finance professional. De vereiste competenties voor de finance professional van de toekomst worden ingeschat met name enerzijds op het kunnen samenwerken met anderen en het inspireren van teams en anderzijds het kunnen managen van technologie en het analyseren van data. Ook scoort het zijn van businesspartner en het laten zien van professionele waarden en ethisch gedrag hoog. Het meten en rapporteren van de performance scoort het laagst. Wat echter opvallend is, is dat 42% van de organisaties in grote mate zicht heeft op benodigde competenties voor de komende 2 jaar, maar slechts 27% heeft hierop zicht voor de komende 5 jaar. Dit is een gevolg van de steeds sneller veranderende wereld.

Technologie heeft een grote invloed op de finance professional. Enerzijds gaat het om het bewaken van de levensvatbaarheid van de organisatie, anderzijds het vergroten van de efficiëntie  en effectiviteit van de financiële functie. Robotisering en Data analytics wordt wel al toegepast, Artificial Intelligence nog maar zeer beperkt. De verwachting is wel dat deze ontwikkeling verder doorzet.

De algehele conclusie is dat technologie kansen biedt voor de professional. Het vereist echter wel een verandering in houding, gedrag en managementvaardigheden. Dit komt bovenop de financiële en digitale competenties. Eigenlijk zijn we niet meer op zoek naar het schaap met de vijf poten, maar het schaap met de vijf poten met vleugels. De vraag is of dat gaat lukken.

Drs. Martijn Willems RC (Director Control & Analytics bij Rituals Cosmetics Enterprise) gaf na het college van Frank Verbeeten vanuit de business een presentatie over innovatie en control bij Rituals. Martijn Willems legde daarbij de focus op de uitdaging van de sterke groei van Rituals en de ruime mogelijkheden die de organisatie biedt voor innovatie.

Rituals groeit zo hard dat zij per jaar ongeveer 100 winkels opent. Daarnaast werkt Rituals continu aan de ontwikkeling van nieuwe producten. Die productontwikkeling begint niet bij eerst bij de technologie, maar bij een inspirerend, vaak historisch verhaal.

Voor wat betreft de financiële functie heeft Control de taak om de organisatie te leren om zelf op de juiste wijze om te gaan met de uitdagingen die de continue groei en innovatie biedt. Control dwingt dat niet dwangmatig van hogerhand af, maar door een zorgvuldige interactie met de business. Control zit daarmee veel dichter op de business.

Na een interessante avond waren de aanwezige Registercontrollers weer bijgepraat over de toekomst van de financiële functie, gegeven alle technologische ontwikkelingen.

Drs. Angélique Liebens RC
voorzitter van de VRC Commissie Netwerkontwikkeling
Mr. Willem Geursen
VRC Bureau

Zoek een RC